|
|
 آيت
ا... جعفر سبحاني (حفظ): ورودي باب السلام را بسيار دوست دارم!
زيارت حضرت رضا(ع)، زيارتي دلنشين و برابر با حج اكبر است. اما
چه كساني از اين فيض عظيم بهرهمند ميشوند و چه كساني به شناخت واقعي از
اين امام معصوم(ع) ميرسند؟ اگر در گفت و گوي ما با حضرت آيت الله جعفر
سبحاني همراه شويد به نكات ارزندهاي در اين زمينه دست خواهيد يافت. هر چند
كه دوست داشتيم بيشتر از اين از محضر ايشان كسب فيض كنيم اما زمان كوتاه
اجازه بيشتر از اين نداد، اما از همين سطرهاي كوتاه به درياي بيكران وجودي
حضرت رضا(ع) خواهيد رسيد اگر همراهمان باشيد.
* استاد! براي شروع بحث، از زيارت حضرت رضا(ع) صحبت بفرماييد و اينكه در
روايات زيادي به ثواب زيارت آن حضرت بسيار تأكيد شده است؟
** در روايات زيادي داريم كه ثواب زيارت حضرت رضا(ع) بيشتر از ائمه ديگر
است. البته همه اين بزرگواران نور واحدند، ولي بعضي از امور جزء اسرار
ولايت هستند از جمله فوز زيارت امام هشتم(ع) كه بدون اغراق در روايات داريم
كه با يك ميليون حج برابري ميكند. منتهي با اين همه اجر و ثواب زيارت حضرت
ثامنالحجج(ع) شرطي دارد كه آن شرط، در زيارت ساير ائمه(ع) هم وجود دارد.
در زيارت همه ائمه(ع) شرط ميكنند كه (عارفاً بحقه) باشيم؛ يعني حق آن امام
را بشناسيم. شناختن حق هم معاني فراواني دارد. در درجه اول، توجه به
مهمترين معناي شناختن حق است؛ يعني زائر بايد به امامت قائل باشد. اين
اولين شرط قبولي زيارت و در واقع مهمترين معناي (عارفاً بحقه) است. بعد از
آن شايد بتوان معاني ديگري هم براي اين قضيه تصور كنيم. از جمله اين كه
بدانيم اين امام عظيمالشأن چه خدمتي به ما كرده است. حيف است كه انسان با
دنيايي از مشقت و مشغله، به زيارت امامي برود و از اجر و ثواب هم بهرهمند
شود ولي متوجه نباشد كه آن امام معصوم، مظلوم و شهيد، در حق ما چه كرده و
چه حقي بر گردن ما دارد.
 *
در بعضي منابع، ثواب زيارت حضرت رضا(ع) را با ثواب زيارت امام حسين(ع)
برابر دانستهاند، در اين مورد چه نظري داريد؟
** برحسب روايات دقيق كه شكي در آن نيست، رفتن حضرت رضا(ع) به خراسان مثل
كربلا رفتن جد بزرگوارش امام حسين(ع) بوده است. براي اين كه هر دوي آن
بزرگواران، براي اعتلاي كلمه خدا و با علم به شهادت خود حركت كردهاند. اين
موضوع را همگان ميدانند كه حضرت رضا(ع) با علم به شهادت به سوي خراسان گام
برداشتند. پس ايشان هم مثل جدشان اباعبدالله(ع) براي اعتلاي دين و احياي حق
هجرت كردهاند و اين نكته ميتواند دليلي بر صحت روايات باشد هر چند دلايل
ديگري هم ممكن است باشد.
* فرموديد كه يكي از معاني و ملزومات زيارت (عارفاً بحقه) است و اين كه
بدانيم آن امام بزرگوار چه خدمتي به ما كرده است، جنابعالي مهمترين وجوه
خدمات امام هشتم(ع) به اسلام و ايران را چگونه ترسيم ميكنيد؟
** براي تبيين اين موضوع ابتدا بايد به مقدمهاي اشاره كنم تا براساس آن،
اوضاع عصر زندگي حضرت روشن شود تا در سايه اين شفافيت به خدمات حضرت رضا(ع)
برسيم. هر چند اذعان داريم هرگز قادر به احاطه همه آن خدمات نيستم. دوران
امام رضا(ع) دوران انقراض بنياميه و انتقال قدرت به بنيعباس است. از سال
132 تا 232 هجري كه همزمان با امامت حضرت رضا(ع) است. يك قرن از حاكميت
عباسيان سپري شده است. بنيعباس سعي ميكردند مردم را از توجه به اهل
بيت(ع) غافل كنند. تا جايي كه وقتي نتوانستند مقابل حضرت رضا(ع) بايستند،
ايشان را مجبور به هجرت كردند. اما ورود حضرت رضا(ع) به ايران دگرگونيهاي
علمي بسياري را ايجاد كرد كه اين مسأله دلايل مهمي داشت از جمله ورود فلسفه
دست نخورده يونانيان در ميان مسلمانان، مرحوم علامه طباطبايي ميفرمود:
فلسفه در بدو ورود به اسلام، بيش از 300 اصل نبود و حال آنكه حدود 450 اصل
از سوي اسلام به آن اضافه شده است. اين خدمت بزرگ، تنها گوشهاي از خدمات
علمي و ارزنده ائمه(ع) در اين عصر بوده كه حضور حضرت رضا(ع) اين علوم را
استحكام بخشيد.
* و آن حضرت در مقابل فرقههاي انحرافي چه كردند؟
** حضرت در تمام زماني كه دواعي انحراف موجود بود طلوع كردند. يعني عصري كه
اگر هر كسي ميخواست منحرف شود تمامي ابزار انحراف موجود بود. در اين شرايط
بود كه حضرت با نهضت علمي خود براي احياي سنتهاي اسلامي و نبوي تلاش
بسياري داشتند و اگر اين تلاشها نبود زحمات اجداد طاهرينش نيز به هدر
ميرفت.
* و به عنوان آخرين سؤال براي زيارت حضرت رضا(ع) كدام نقطه را انتخاب
ميكنيد؟
** همه صحنها و همه جاي بارگاه ملكوتي حضرت رضا(ع) متعلق به ايشان است پس
هر جا كه خلوت انس با ايشان ايجاد شود بهترين جا براي زيارت است، اما من
ورودي باب السلام را بسيار دوست دارم و همين طور زيارت بالاي سر ايشان را.
منبع: آستان قدس رضوی
29/7/87 |
